Nỗi đau và lo lắng đang đè nặng lên nhiều gia đình vùng lũ. Trong hoàn cảnh này, bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng là ưu tiên hàng đầu. Hãy cùng ASTA tìm hiểu các hướng dẫn dưới đây để đảm bảo an toàn sức khỏe sau khi lũ rút và những lưu ý quan trọng giúp phòng ngừa khi có nguy cơ lũ tái diễn.
1.Đảm bảo an toàn sau khi lũ rút
1.1 An toàn cá nhân là trên hết
Nếu còn nguy cơ lũ hoặc hiện trường chưa an toàn, tìm nơi khô ráo, cao ráo trước; không quay lại nhà nếu có sạt lở, dây điện hở, mùi gas hoặc khi kết cấu nhà có dấu hiệu hư hại. Đồng thời hãy chờ hướng dẫn và thông báo an toàn từ chính quyền địa phương.
1.2 Khi có vết thương — xử lý ngay
- Rửa vết thương kỹ bằng nước muối sinh lý hoặc nước sạch.
- Che vết thương bằng băng gạc khô, vô trùng. Nếu vết thương sưng, đỏ, chảy mủ hoặc cơn đau tăng dần, cần đến cơ sở y tế để xử trí.
- Vết thương do kim loại, đinh hoặc nhiễm bẩn bởi nước lũ có thể cân nhắc tiêm phòng uốn ván.
1.3 Tránh nhiễm trùng đường tiêu hóa và mất nước
- Ưu tiên dùng nước đóng chai; nếu phải dùng nước tại chỗ hãy đun sôi ít nhất 1 phút trước khi uống.
- Nếu có dấu hiệu tiêu chảy, uống dung dịch Oresol hoặc dung dịch bù nước ngay và theo dõi dấu hiệu mất nước (khô miệng, tiểu ít, mệt nhiều).
1.4 Giữ vệ sinh cá nhân
- Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, đặc biệt sau khi tiếp xúc với nước lũ, xử lý rác hoặc tiếp xúc với xác động vật, và trước khi ăn.
- Tránh tắm hoặc rửa vết thương bằng nước lũ; nếu phải tiếp xúc, rửa ngay bằng nước sạch và sát khuẩn.
1.5 Phòng tránh bệnh hô hấp, bệnh da và nhiễm khuẩn
- Hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng ho nặng; đeo khẩu trang khi cần và, nếu phù hợp theo hướng dẫn y tế, hỗ trợ cung cấp thuốc giảm ho cho những người có triệu chứng trên.
- Lau, khử khuẩn bề mặt tiếp xúc thường xuyên; phơi khô chăn màn, quần áo để giảm ẩm mốc và nguy cơ nhiễm nấm/vi khuẩn.
1.6 Vệ sinh, xử lý chất thải và xác động vật
- Thực hiện nguyên tắc “nước rút đến đâu vệ sinh đến đó”: thu gom, phân loại, xử lý rác và xác động vật theo hướng dẫn địa phương để giảm nguy cơ lây bệnh.
- Rửa tay và khử khuẩn dụng cụ, bề mặt tiếp xúc; báo cơ quan y tế nếu phát hiện ổ dịch.
1.7 Phòng ngừa muỗi và bệnh do trung gian truyền
- Loại bỏ nơi nước đọng, đậy kín bể/thùng chứa nước; thả cá vào ao/bể lớn khi phù hợp để diệt ấu trùng sau khi lũ rút
- Dùng màn, thuốc xua muỗi, mặc quần áo dài vào giờ muỗi hoạt động.
2. Lưu ý và cảnh báo để đề phòng trước những cơn lũ có thể diễn ra sắp tới
- An toàn cá nhân là ưu tiên: nếu có dự báo mưa lớn hoặc nguy cơ lũ, di chuyển lên nơi cao an toàn trước khi nước dâng; lập kế hoạch sơ tán và điểm gặp gỡ cho gia đình.
- Chuẩn bị túi cứu hộ khẩn cấp: nước uống ít nhất 3 ngày, thực phẩm khô, bộ sơ cứu, thuốc cần dùng, đèn pin, pin dự phòng, giấy tờ quan trọng, tiền mặt, chăn/mền, quần áo khô.
- Không quay lại khu vực nguy hiểm khi chưa có thông báo an toàn của chính quyền (sạt lở, đường/nhà nguy cơ sập, dây điện hở).
- Chuẩn bị vật dụng vệ sinh và xử lý nước tạm thời: viên khử trùng, bếp di động, bộ lọc nước nếu có; nắm rõ cách đun sôi, lọc hoặc khử trùng nước theo hướng dẫn y tế.
- Dự trữ thực phẩm, thuốc men và vật dụng y tế thiết yếu: mì gói, thực phẩm đóng hộp/khô, thuốc giảm đau và hạ sốt phòng trường hợp bị cảm cúm/cảm lạnh hoặc bệnh đường hô hấp do vi khuẩn/virus; bộ sơ cứu gồm băng gạc, gạc vô trùng, nước muối sinh lý, cồn/khử khuẩn, găng tay, nhiệt kế, v.v
- Bảo quản thuốc trong túi/chai chống nước, ghi rõ hạn sử dụng, để nơi khô ráo, tránh nắng.
- Theo dõi thông tin thời tiết và tuân thủ hướng dẫn sơ tán của chính quyền địa phương.
An toàn sau lũ và chuẩn bị các biện pháp ứng phó sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình
Những ngày sau lũ là lúc chúng ta cần tỉnh táo, hành động khẩn trương và giữ vững niềm tin. Ưu tiên an toàn cho bản thân và gia đình — kiểm tra nơi ở, xử lý vết thương, đảm bảo nguồn nước ăn uống an toàn và chăm sóc những người yếu thế. Hãy nắm chặt tay nhau, chia sẻ thông tin, hỗ trợ lẫn nhau và cùng nhau theo dõi thông tin chính thức từ chính quyền và y tế địa phương. Chúng ta sẽ vượt qua giai đoạn khó khăn này bằng sự đoàn kết, cẩn trọng và luôn đặt sức khỏe lên hàng đầu.
Nguồn tham khảo:
- Bộ Y tế — Infographic / Khuyến cáo phòng chống dịch sau bão, lũmoh.gov.vn/tin-lien-quan/-/asset_publisher/vjYyM7O9aWnX/content/-infographic-phong-chong-dich-benh-sau-bao-lut-va-mua-lu
- WHO — Hướng dẫn bảo vệ sức khỏe khi xảy ra lũ lụt. www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/how-do-i-protect-my-health-in-a-flood
- CDC — Xử lý nước khẩn cấp / WASH. www.cdc.gov/water-emergency/about/index.html
- CDC — Hướng dẫn xử trí vết thương và phòng uốn ván (tetanus). www.cdc.gov/tetanus/hcp/clinical-guidance/index.html
- FDA — Thông tin an toàn về paracetamol (acetaminophen). www.fda.gov/drugs/information-drug-class/acetaminophen